Przepuklina polega na uwypukleniu narządu, poza swoje prawidłowe, anatomiczne położenie, na skutek zmniejszenia wytrzymałości jam ciała. Przepuklina może pojawić się w każdym wieku, choć najczęściej dochodzi do powstania w dzieciństwie oraz wieku starszym. W dzieciństwie, dzieje się to podczas intensywnego wzrostu i dużej aktywności. W wieku podeszłym, osłabieniu ulegają mięśnie i tkanka łączna, a tym samym stają się mniej wytrzymałe. Dodatkowymi czynnikami zwiększającymi częstość powstawania przepuklin jest ciężka praca fizyczna, przewlekłe choroby oskrzeli i płuc, astma, przerost prostaty.  

Zasadniczo wyróżniamy trzy podstawowe rodzaje przepuklin:

• Przepuklina brzuszna
• powstaje na skutek osłabienia przedniej ściany jamy brzusznej. Dzielą się na pooperacyjne, w kresie białej lub pępkowe.  Mogą być wrodzone (przepuklina pępkowa) lub nabyte (w bliźnie pooperacyjnej).  Przepukliny pooperacyjne występują jako powikłanie otwartych zabiegów chirurgicznych u około 4-10% pacjentów.  Czynniki predysponujące  do rozwoju przepuklin pooperacyjnych, to otyłość, cukrzyca, niewydolność oddechowa (choroba płuc), steroidy, zakażenia rany pooperacyjnej, palenie tytoniu, oraz schorzenia dziedziczne, jak Zespół Marfana i Ehlersa-Danlos’a, a także niedostatecznie doskonała  technika operacyjna.   

Wzrost ciśnienia wewnątrzbrzusznego, poprzez zwiększone napięcie tłoczni brzusznej,  powoduje uwypuklenie błony otrzewnej, najczęściej wraz z pętlami jelit, poza anatomiczne granice jamy brzusznej w miejscach osłabienia ściany brzucha. Zawartość jamy brzusznej utrzymywana jest w obrębie jamy brzusznej powłokami, tzn. mięśniami brzucha, powięzią i skórą. W jamie brzusznej panuje stale dodatnie ciśnienie, które wzrasta podczas kaszlu, śmiechu, przy parciu na stolec oraz oddawaniu moczu. 

• Przepuklina pachwinowa

Powstaje w obrębie kanału pachwinowego i w zależności od miejsca wyjścia z jamy brzusznej może być prosta lub skośna. Przepuklina skośna schodząca do moszny jest przepukliną mosznową.

• Przepuklina udowa

Powstaje w kanale udowym, przez który pod więzadłem pachwinowym przechodzą do kończyny dolnej naczynia i nerw udowy. Najczęściej występuje u kobiet, szczególnie w okresie ciąży i porodu.

Badania przed zabiegiem
Przy znieczuleniu podpajęczym i ogólnym, jeśli nie ma dodatkowych schorzeń współistniejących, wymagane jest badanie układu krzepnięcia oraz morfologia. Anestezjolog, na podstawie wywiadu, oceny ogólnego stanu zdrowia i chorób współistniejących może podjąć decyzję o rozszerzeniu badań. W przypadku znacznych obciążeń ogólnych może nastąpić dyskwalifikacja z leczenia operacyjnego i zaproponowane postępowanie zachowawcze w postaci noszenia specjalnych pasów przeciwprzepuklinowych.

Możliwe powikłania
Pooperacyjne krwawienie z rany, z możliwością powstania krwiaka, zasinienia powłok brzusznych lub moszny. Istnieje także prawdopodobieństwo zakażenie rany, upośledzające gojenie i zwiększające ryzyko nawrotu przepukliny w przyszłości. Bóle pooperacyjne, na skutek ucisku jednego z przebiegających w kanale pachwinowym nerwów czuciowych. Możliwy jest nawrót choroby.

 
Zabieg tradycyjny
Operacja polega na wydzieleniu i podwiązaniu worka przepuklinowego. Kluczowym jest wzmocnienie osłabionych tkanek powłok brzusznych. Plastyki dokonuje się poprzez zbliżenie mięśni, i powięzi tak, aby pokryć ubytek, który był wrotami przepukliny. W przypadku slabych tkanek własnych, do wzmocnienia powłok brzucha wszywa się siatki z tworzyw sztucznych. Chory po zabiegu może wstać z łóżka już następnego dnia. Szwy zdejmuje się w 7 dobie po operacji. Należy unikać wzmożonego wysiłku fizycznego przez 6-8 tygodni, aby wytworzona blizna była wystarczająco mocna.

Zabieg laparoskopowy
W operacji laparoskopowej przepukliny, kamerę wprowadza się przez małe nacięcie pod pępkiem.  Poprzez dwa inne nacięcia w dolnej części brzucha wprowadza się narzędzia operacyjne.  Do zabezpieczenia wrot przepukliny używa się siatek z tworzyw sztucznych umocowanych szwami lub zszywkami.

Laparoskopowa naprawa przepuklin brzusznych
Podstawową zasadą leczenia operacyjnego jest  zastosowanie do naprawy odpowiednio dużej siatki, w celu zmniejszenia napięcia, co zwiększa szansę na niewystąpienie nawrotu przepukliny. 

W operacji tradycyjnej, stara blizna jest wycięta i usunięta na całej długości.  Jest to rozległy i poważny zabieg.  Odsetek zakażeń wynosi 7,0%.  Procent nawrotu dochodzi do 5%, lub więcej, w zależności od pacjenta przed zabiegiem czynników ryzyka.

Laparoskopowa  naprawa przepuklin brzusznych minimalizuje uraz operacyjny dla pacjenta.  Technika oparta jest zasadach z tradycyjnych operacji, jak w metodzie Stoppa.  Siatkę wprowadza się z małego nacięcia przez troakar i mocuje szwami do przedniej ściany jamy brzusznej.

 Pacjent kwalifikuje się plastyki  laparoskopowej, jeżeli kwalifikuje się do  znieczulenia ogólnego oraz jeśli możliwe jest umieszczenie trokarów laparoskopowych. W niektórych dużych przepuklinach niemożliwe jest umieszczenie trokarów.

 Niezmiernie ważne jest, aby działać w kierunku wyeliminowania głównych powikłań po zabiegu, takich  jak zapalenie płuc, zakrzepica żylna i zatorowość płucna. Ból pooperacyjny jest zmienny, i dotyczy głównie  pierwszych 24 godzin.  Ogólnie, większość pacjentów pozostaje w szpitalu 1 lub 2 dni po zabiegu.  Nie ma ograniczeń dietetycznych.  Poziom aktywności uwarunkowany jest  poziomem  komfortu pacjenta.  Na ogół nie zaleca się wykonywania  wzmożonego wysiłku lub przez kilka tygodni, w celu pełnego wygojenia tkanek.

Ryzyko operacji laparoskopowe

• Krwawienie  i infekcja, które są rzadkie w operacjach  laparoskopowych przepuklin.
• Istnieje niewielkie ryzyko uszkodzenia pęcherza moczowego, jelit, naczyń krwionośnych, nerwów lub nasieniowodu
• Trudności w oddawaniu moczu po zabiegu nie należy do rzadkości i może wymagać czasowego cewnikowania  pęcherza moczowego.
• Nawrót przepukliny

 
Zdjęcia z operacji laparoskopowej: